Cẩm nang cây trồng
NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH GIẢM THẤT THOÁT PHÂN BÓN NPK
Phân NPK cung cấp các dưỡng chất đa lượng quan trọng gồm đạm (N), lân (P) và kali (K) và một số trung vi lượng khác cho cây trồng. Tuy nhiên, nếu bón chưa đúng thời điểm, lượng phân không phù hợp hoặc gặp mưa lớn ngay sau khi bón, một phần dinh dưỡng có thể bị thất thoát trước khi cây sử dụng.
Vì vậy, cách giảm thất thoát phân bón NPK không chỉ nằm ở việc lựa chọn loại phân mà còn phụ thuộc vào thời điểm, phương pháp bón, lượng nước và đặc điểm đất. Cùng tìm hiểu những nguyên nhân thất thoát phân thường gặp và cách sử dụng NPK hợp lý hơn.
1. Những nguyên nhân khiến phân bón NPK bị thất thoát
Không phải toàn bộ lượng phân được bón vào đất đều được cây hấp thu ngay. Mức độ thất thoát phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời tiết, đất, nước tưới, cách bón và nhu cầu dinh dưỡng của cây.
1.1. Mưa lớn và nước tưới làm rửa trôi phân
Mưa lớn ngay sau khi bón là một trong những nguyên nhân dễ gây thất thoát dinh dưỡng. Phân chưa kịp hòa tan và được giữ trong vùng rễ có thể bị nước cuốn đi, đặc biệt trên đất dốc hoặc nơi thoát nước nhanh.
Vì vậy, cách giảm thất thoát phân bón NPK là theo dõi thời tiết và lựa chọn thời điểm bón phù hợp, hạn chế bón ngay trước những đợt mưa lớn.
1.2. Phân nằm trên bề mặt đất dễ bị bay hơi
Đối với một số dạng phân chứa đạm, nếu phân nằm lâu trên bề mặt đất mà không được cây sử dụng hoặc không được đưa vào vùng đất phù hợp, nguy cơ thất thoát có thể tăng.
Một số tài liệu khuyến nông khuyến cáo bón sâu trong điều kiện thích hợp để hạn chế phân bị rửa trôi và bay hơi.
1.3. Bón quá nhiều hoặc không đúng thời điểm
Cây chỉ hấp thu dinh dưỡng theo nhu cầu từng giai đoạn. Nếu bón lượng lớn trong một lần khi cây chưa có nhu cầu, phần dinh dưỡng dư thừa có thể không được sử dụng hiệu quả.
Đây là lý do cách giảm thất thoát phân bón NPK cần gắn với nhu cầu dinh dưỡng của cây thay vì chỉ dựa vào thói quen bón phân.
2. Cách giảm thất thoát phân bón NPK
2.1. Lựa chọn thời điểm bón phù hợp
Thời điểm bón nên dựa trên giai đoạn sinh trưởng của cây, tình trạng đất và dự báo thời tiết. Khi cây đang có nhu cầu dinh dưỡng, việc cung cấp đúng thời điểm giúp hạn chế lượng phân tồn dư trong đất.
Tránh bón phân trước mưa lớn
Nếu dự báo có mưa lớn, bà con nên cân nhắc thời điểm bón để hạn chế phân bị nước cuốn khỏi vùng rễ. Đặc biệt với những khu vực đất dốc hoặc thoát nước nhanh, cần chú ý hơn đến nguy cơ rửa trôi.
Chia nhỏ lượng phân theo nhu cầu cây
Thay vì dồn lượng phân lớn vào một lần, bà con có thể chia thành các đợt phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng nếu quy trình canh tác của cây cho phép. Cách làm này giúp dinh dưỡng được cung cấp sát hơn với nhu cầu thực tế và hạn chế lượng phân dư thừa trong đất.
2.2. Chọn phương pháp bón phù hợp
Bên cạnh thời điểm, cách bón cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng phân. Phân nên được đưa vào khu vực đất phù hợp với vùng rễ hoạt động của cây, tránh rải tập trung ngay sát gốc hoặc để quá nhiều trên bề mặt.
Tùy loại cây, bà con có thể lựa chọn bón rải, bón theo hàng, bón quanh tán hoặc hòa nước tưới. Một số quy trình kỹ thuật khuyến cáo bón phân quanh hình chiếu tán và lấp nhẹ đất sau bón để hạn chế thất thoát.
2.3. Kết hợp quản lý nước để hạn chế thất thoát phân
Nước vừa giúp hòa tan và đưa dinh dưỡng đến vùng rễ, vừa có thể trở thành nguyên nhân làm phân bị rửa trôi nếu sử dụng không phù hợp. Vì vậy, cách giảm thất thoát phân bón NPK là cần kết hợp quản lý nước với thời điểm bón. Sau khi bón, bà con cần tránh tưới quá mạnh hoặc để nước chảy tràn qua khu vực vừa bón phân.
Ở những vùng mưa nhiều, cần kiểm tra khả năng thoát nước của ruộng và hạn chế để nước chảy qua khu vực tập trung phân. Khuyến nông cũng lưu ý mưa lớn đầu vụ có thể làm thất thoát phân, đặc biệt là phân đạm.
2.4. Bón phân cân đối
Bón phân hiệu quả không có nghĩa là tăng lượng phân. Cây cần N, P và K theo tỷ lệ phù hợp với từng giai đoạn, đồng thời nhu cầu còn thay đổi theo giống, đất và năng suất mục tiêu.
Bà con nên căn cứ vào quy trình của từng loại cây, kết quả phân tích đất nếu có và tình trạng sinh trưởng thực tế để điều chỉnh lượng NPK.
Cách giảm thất thoát phân bón NPK hiệu quả cần bắt đầu từ việc hiểu nguyên nhân và điều chỉnh đồng thời lượng phân, thời điểm bón, phương pháp bón và quản lý nước. Khi bón đúng nhu cầu cây và điều kiện đất, bà con không chỉ hạn chế lượng dinh dưỡng bị thất thoát mà còn sử dụng phân hợp lý hơn, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư trong canh tác.
Để tăng hấp thụ phân bón hiệu quả, Nông Nghiệp LAMI khuyến nghị bà con sử dụng dòng phân bón NPK Con Trâu có thêm thành phần HUMIC công nghệ mới giúp cây phát triển bộ rễ, tăng hấp thụ dinh dưỡng, giảm thất thoát phân bón.
Bón phân đúng không chỉ là bón đủ, mà còn là đưa dinh dưỡng đến đúng lúc và đúng nơi cây cần. Bà con muốn tối ưu hiệu quả sử dụng phân NPK và hạn chế thất thoát trong quá trình canh tác? Liên hệ Nông Nghiệp LAMI để được tư vấn cách bón phù hợp với từng loại cây và điều kiện vườn.
—
CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP LAMI
Địa chỉ: 77 Ngô Gia Khảm – Phường Pleiku – Gia Lai
Hotline: 0966 224 899
Email: nongnghieplami@gmail.com
