Các cây trồng khác, Cẩm nang cây trồng
BỆNH KHẢM LÁ SẮN: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH XỬ LÝ
Cây sắn (khoai mì) đang xanh tốt nhưng xuất hiện lá loang màu, đọt non kém phát triển, sinh trưởng không đồng đều là dấu hiệu cần chú ý khi thăm ruộng. Bệnh khảm lá sắn có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và quá trình hình thành củ, đặc biệt đây là bệnh không có giải pháp xử lý triệt để. Bà con cần kiểm tra sớm để chủ động quản lý và hạn chế thiệt hại. Cùng Nông Nghiệp LAMI tìm hiểu cách nhận biết và kiểm tra hiệu quả.
1.Bệnh khảm lá sắn là gì?
Đây là bệnh thường được bà con quan tâm khi lá sắn xuất hiện những vùng màu xanh đậm – xanh nhạt xen kẽ, kèm theo biểu hiện bất thường trên đọt và lá non. Khi cây bị bệnh, khả năng sinh trưởng giảm, tán lá phát triển không đồng đều và quá trình phát triển củ cũng có thể bị tác động. Điều đáng lưu ý là triệu chứng ban đầu đôi khi xuất hiện rải rác trên một số cây. Nếu không kiểm tra thường xuyên, bà con có thể bỏ qua giai đoạn đầu và khó chủ động quản lý ruộng.
Vì vậy, khi phát hiện bệnh khảm lá sắn, bà con nên kiểm tra đồng thời cả cây có triệu chứng và những cây xung quanh để đánh giá tình trạng.
2.Dấu hiệu nhận biết và nguyên nhân bệnh khảm lá sắn khoai mì
2.1.Triệu chứng trên lá và đọt non
Bệnh khảm lá sắn thường biểu hiện rõ nhất trên lá non và phần ngọn của cây.
Lá xuất hiện các mảng màu xanh đậm, xanh nhạt và vàng xen kẽ không đồng đều, tạo thành dạng khảm đặc trưng.
Khi bệnh nặng, lá có thể nhăn nheo, xoăn lại, biến dạng, mép lá cong, phiến lá nhỏ hơn bình thường.
Cây sắn nhiễm bệnh sinh trưởng chậm, đọt ngắn, cây còi cọc, tán lá kém phát triển. Nếu cây bị nhiễm bệnh từ giai đoạn sớm, khả năng hình thành và phát triển củ bị ảnh hưởng rõ rệt, làm giảm số lượng, kích thước củ và năng suất thu hoạch.
2.2. Nguyên nhân gây bệnh khảm lá sắn
Bệnh khảm lá sắn là bệnh do virus gây ra. Virus gây bệnh có thể lây lan trên đồng ruộng chủ yếu qua các con đường sau:
Sử dụng hom giống đã nhiễm bệnh
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến bệnh xuất hiện ngay từ đầu vụ. Sắn được nhân giống bằng hom thân, vì vậy nếu lấy hom từ những cây đã mang virus, cây trồng mới có thể tiếp tục mang mầm bệnh. Việc mua bán, vận chuyển và sử dụng hom nhiễm bệnh còn làm virus phát tán từ vùng này sang vùng khác.
Bọ phấn trắng truyền virus
Bọ phấn trắng (Bemisia tabaci) là môi giới truyền bệnh quan trọng. Khi bọ phấn chích hút trên cây sắn nhiễm bệnh rồi di chuyển sang cây khỏe, chúng có thể mang virus và làm bệnh tiếp tục lây lan trong ruộng cũng như sang các ruộng lân cận.
Nguồn bệnh tồn tại trên đồng ruộng
Những cây sắn đã nhiễm bệnh nhưng không được phát hiện và loại bỏ sớm sẽ trở thành nguồn virus để bọ phấn tiếp tục lấy và truyền sang cây khỏe. Vì vậy, ruộng có nhiều cây bệnh kết hợp với mật số bọ phấn cao sẽ tạo điều kiện cho bệnh lan rộng nhanh hơn.
Giống sắn mẫn cảm và quản lý nguồn giống chưa tốt
Việc trồng các giống dễ nhiễm, sử dụng hom giống không rõ nguồn gốc hoặc liên tục giữ giống từ những ruộng đã xuất hiện bệnh sẽ làm nguy cơ bệnh khảm lá sắn tăng cao và khó kiểm soát qua nhiều vụ.
3. Giải pháp phòng ngừa bệnh khảm lá sắn
Bệnh khảm lá sắn là loại bệnh không có thuốc xử lý triệt để. Để canh tác hiệu quả, bà con nên lưu ý các giải pháp để phòng ngừa sắn nhiệm bệnh.
Sử dụng hom giống sạch bệnh
Ưu tiên chọn hom giống từ những ruộng sắn không có triệu chứng khảm lá, cây sinh trưởng khỏe và có nguồn gốc rõ ràng. Tuyệt đối không lấy hom từ ruộng đã nhiễm bệnh vì virus có thể tiếp tục tồn tại trong hom và phát triển ngay từ đầu vụ.
Phát hiện và loại bỏ cây bị bệnh sớm
Thường xuyên kiểm tra ruộng sắn, đặc biệt trong giai đoạn cây còn nhỏ. Khi phát hiện cây có biểu hiện lá khảm vàng – xanh, xoăn, biến dạng hoặc cây sinh trưởng kém, cần nhổ bỏ và tiêu hủy sớm để hạn chế nguồn virus tồn tại trên đồng ruộng.
Quản lý bọ phấn trắng – trung gian truyền bệnh
Bọ phấn trắng là một trong những tác nhân quan trọng làm virus gây bệnh khảm lá sắn lây lan từ cây bệnh sang cây khỏe. Vì vậy, việc kiểm soát mật số bọ phấn trắng cần được thực hiện sớm, tránh để quần thể phát triển mạnh và phát tán trên diện rộng.
Khi phát hiện bọ phấn trắng xuất hiện với mật số cao, bà con có thể sử dụng Sâu Rầy Rệp G750 của Nông nghiệp LAMI theo đúng hướng dẫn trên nhãn để hỗ trợ kiểm soát bọ phấn trắng, qua đó góp phần hạn chế trung gian truyền bệnh khảm lá sắn trong ruộng.
Vệ sinh đồng ruộng và quản lý cây ký chủ
Cần làm sạch cỏ dại, cây sắn mọc sót và những cây ký chủ có khả năng tạo nơi cư trú cho bọ phấn trắng. Sau thu hoạch nên vệ sinh tàn dư cây bệnh, không để nguồn bệnh và côn trùng tiếp tục tồn tại sang vụ sau.
Để hạn chế bệnh khảm lá sắn lây lan và gây thiệt hại trên diện rộng, bà con cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp quản lý. Mọi thắc mắc cần hỗ trợ tư vấn bà con hãy liên hệ Nông Nghiệp LAMI ngay qua hotline.
—
CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP LAMI
Địa chỉ: 77 Ngô Gia Khảm – Phường Pleiku – Gia Lai
Hotline: 0966 224 899
Email: nongnghieplami@gmail.com
